Soorten verlichting

Soorten verlichting

Zo creëer je een goede verlichting in de ruimte

Bij een goed doordachte verlichting wordt rekening gehouden met alle visuele taken die in een ruimte plaatsvinden. Verschillende lichtbronnen vervullen daarbij elk hun eigen specifieke functie en zorgen voor een bepaalde soort verlichting: basisverlichting om je te oriënteren, zoneverlichting voor specifieke activiteiten in de ruimte en niet in de laatste plaats accent- of sfeerverlichting voor een aangename sfeer in de ruimte. Wie deze verschillende soorten verlichting op een doordachte manier combineert, krijgt een evenwichtig verlichtingsconcept dat is afgestemd op de behoeften van het dagelijks leven en tegelijkertijd zorgt voor extra wooncomfort.

De belangrijkste soorten verlichting in één oogopslag: Een goed verlichtingsconcept combineert altijd de drie basissoorten verlichting, die weer kunnen worden onderverdeeld in subcategorieën, afhankelijk van de toepassing, de visuele taak en de persoonlijke smaak. Dit zijn de basisverlichting (algemene verlichting) als gelijkmatig basislicht voor de hele ruimte, de functionele verlichting voor gericht licht bij bepaalde activiteiten zoals lezen, werken of koken, en de accentverlichting om meubels, schilderijen, muren of woonruimtes te benadrukken.

Basisverlichting / Algemene verlichting

De basis voor elke ruimte

De basisverlichting vormt de basis van elk verlichtingsontwerp. Deze wordt ook wel algemene verlichting of primaire verlichting genoemd en zorgt ervoor dat een ruimte gelijkmatig wordt verlicht. Hun belangrijkste taak is ervoor te zorgen dat er in het dagelijks leven houvast en veiligheid is. Zonder voldoende basisverlichting komen ruimtes al snel donker of ongezellig over. Typische verlichtingsarmaturen voor de basisverlichting zijn: plafondlampen, inbouwspots, LED-panelen, railverlichtingssystemen of meerdere, op de juiste plaatsen aangebrachte wandlampen.

Populaire armaturen voor algemene verlichting

Hoe helder de basisverlichting moet zijn, hangt af van verschillende factoren. Naast de grootte van de ruimte spelen ook de indeling, de kleuren van de muren, de vloerbedekking en de hoeveelheid daglicht een belangrijke rol. Lichte oppervlakken weerkaatsen het licht sterker dan donkere materialen en hebben daarom vaak minder kunstlicht nodig. Het is aan te raden om als richtlijn ongeveer 100-150 lumen per m² te hanteren.

Zoneverlichting / Functieverlichting

Gerichte verlichting voor het dagelijks leven en verschillende taken

Gerichte zoneverlichting, ook wel functieverlichting genoemd, wordt toegepast op plaatsen waar voldoende helder en doorgaans gericht licht nodig is voor bepaalde werkzaamheden. In tegenstelling tot de basisverlichting verlicht deze niet de hele ruimte, maar specifiek een werk- of gebruiksgebied. Typische voorbeelden van functionele verlichting zijn bureaulampen in de thuiskantoorruimte, wandlampen met leeslampje bij de bank of het bed, meubellampen in de keuken of staande lampen die voor meer licht bij de bank zorgen. Ook de hanglamp boven de eettafel maakt deel uit van de zoneverlichting.

Populaire lampen voor zoneverlichting

Om ervoor te zorgen dat functieverlichting optimaal aan zijn doel voldoet, moet deze niet verblinden en voldoende helder zijn. Ook de plaatsing van de lamp speelt een belangrijke rol. Afhankelijk van de toepassing kunnen dimbare lampen extra comfort bieden en de verlichting flexibel aanpassen aan verschillende behoeften.

Accentverlichting

Licht voor details, zones en sfeer

Accentverlichting dient om bepaalde zones, objecten of architectonische details te benadrukken. Sfeervolle verlichting zoals deze zorgt voor gerichte lichtaccenten om de aandacht te trekken en ruimtes visueel structuur te geven. Populaire voorbeelden zijn led-strips in planken of vitrines, maar ook tafellampen op het dressoir in de hal of sfeervolle staande lampen naast de bank. Wandlampen met een gevormde lichtkegel behoren eveneens tot de accentverlichting, maar kunnen ook de algemene verlichting versterken door middel van zacht, indirect licht. Accentverlichting creëert ruimtelijke diepte en zorgt voor meer gezelligheid, huiselijkheid en niet in de laatste plaats individualiteit.

Populaire lampen voor accentverlichting

Deze sfeervolle verlichting is bijzonder populair in woonkamers, slaapkamers, eetruimtes en lounge- en ontspanningsruimtes. Voor een aangename sfeer moet het licht warm, niet-verblindend en qua helderheid eerder ingetogen zijn. Met dimbare lampen of RGB-smart-home-lampen kun je de lichtstemming flexibel aanpassen aan verschillende situaties.

oriëntatielicht

subtiele verlichting voor veilige paden

Oriëntatielicht zorgt voor veiligheid en oriëntatie, zonder een ruimte volledig te verlichten. Het helpt om ook in het donker veilig de weg te vinden en struikelgevaar te vermijden. Typische voorbeelden van oriëntatieverlichting zijn nachtlampjes, inbouwlampen bij traptreden of led-strips onder de randen van bedden. Oriëntatieverlichting is vooral handig in gangen, trappenhuizen, kinderkamers of slaapkamers.

Populaire armaturen voor oriëntatieverlichting

Het grote voordeel van een subtiel maar toereikend oriëntatielicht is dat er voldoende zicht is, zonder het lichaam onnodig te prikkelen door te fel licht. Idealiter gaan oriëntatielampen in trappenhuizen of andere veiligheidsrelevante ruimtes indien nodig automatisch aan; hiervoor zijn modellen met bewegingsdetectoren bij uitstek geschikt.

Lichteffect

Direct en indirect licht

Naast de verschillende soorten verlichting speelt ook het lichteffect een belangrijke rol.

Directe verlichting

Bij directe verlichting valt het licht rechtstreeks op een oppervlak of een voorwerp. Dit zorgt voor heldere lichtomstandigheden en een hoge lichtsterkte op de gewenste plek. Direct licht is bijzonder geschikt om te lezen, te werken, te koken en te eten.

Indirecte verlichting

Bij indirecte verlichting wordt het licht eerst op muren of plafonds gericht en van daaruit in de ruimte weerkaatst. Het resultaat is een aangenaam en niet-verblindend lichteffect. Indirect licht wordt vaak gebruikt om een ontspannen sfeer te creëren.

Verlichtingstypen combineren

De eenvoudige formule voor goed licht

Een geslaagd verlichtingsconcept ontstaat zelden door één enkele lamp. In plaats daarvan zorgt de combinatie van verschillende soorten verlichting voor comfort, flexibiliteit en een evenwichtig ruimte-effect. Een eenvoudige werkwijze bestaat uit drie stappen:

1. Basisverlichting instellen

De basisverlichting vormt de basis en zorgt voor een gelijkmatige verlichting van de hele ruimte. Zorg voor meerdere lichtbronnen, vooral als de indeling of de inrichting dit vereist, en houd rekening met de kleuren van de muren en het plafond bij het kiezen van een lichtbron met voldoende lichtsterkte.

2. Functieverlichting aanvullen

Denk goed na over waarvoor u de ruimte gebruikt en zorg voor gerichte verlichting voor werk- en woonruimtes. Als u momenteel aan het renoveren bent, maak dan van de gelegenheid gebruik om stopcontacten of wandaansluitingen aan te brengen, zodat u uw verlichtingsconcept gemakkelijk kunt realiseren.

3. Accentverlichting toevoegen

Voeg vervolgens decoratieve accenten toe aan uw kamer. Er zijn tal van mogelijkheden hiervoor, bijvoorbeeld met ledstrips die onder de randen van meubels worden geplaatst. Ook een tafellamp of staande lamp met een sfeervol lichteffect kun je er gemakkelijk bij zetten.

Kai
Kai Krzyzelewski

Verlichtingsdeskundige bij Lampen24.be

Tip van een expert

„Veel ruimtes worden uitsluitend verlicht door een centrale plafondlamp. Een lichtconcept met meerdere niveaus, waarbij het licht in lagen wordt ingedeeld, oogt echter aanzienlijk comfortabeler en gezelliger. Combineer de basisverlichting met extra lichtbronnen, zoals een wandlamp, een staande lamp of een lamp met ingebouwde plank of opbergruimte. Zo kunnen afzonderlijke woonruimtes doelgericht worden benadrukt en kan de verlichtingssterkte flexibel worden aangepast aan verschillende situaties – van geconcentreerd werken tot een ontspannen tv-avond. „Multifunctionele lampen met een USB-oplaadaansluiting of een opbergvlak zijn bijzonder praktisch, omdat ze verlichting en extra functionaliteit in één product combineren.”

FAQ

Welke soorten verlichting zijn er?

Wat is het verschil tussen basisverlichting en accentverlichting?

Wat is sfeerverlichting?

Welke soorten verlichting heb je nodig in de woonkamer?

Hoe combineer je verschillende lichtbronnen op de juiste manier?

Verwante onderwerpen